Wat is HPV? In dit artikel lees je wat HPV precies is en hoe het wordt overgedragen. Je ontdekt welke klachten het kan geven en waarom sommige typen risico kunnen vormen voor je gezondheid. Ook leer je over manieren om HPV te voorkomen en het belang van testen en vaccineren.
Wat is HPV
HPV is de afkorting van humaan papillomavirus. Het is een virus dat je meestal krijgt door seks contact met iemand die het virus heeft.
Er zijn veel verschillende soorten HPV. De meeste mensen krijgen het ooit, maar merken er niets van omdat het vaak vanzelf weggaat.
Sommige soorten HPV kunnen zorgen voor wratten op je geslachtsdelen of bij je anus. Andere soorten kunnen je ziek maken door kanker te veroorzaken, bijvoorbeeld baarmoederhalskanker bij vrouwen.
Je kunt HPV krijgen door seks, orale seks of door huidcontact bij intieme plekken. Zelfs als je met maar één persoon bent, kun je het virus krijgen omdat zij het soms niet weten dat ze het hebben.
Er is een vaccin dat je kunt nemen, vooral als je jong bent, om je te beschermen tegen de gevaarlijkste soorten HPV en zo de kans op kanker te verkleinen.
Hoe verspreidt HPV zich en wie kan het krijgen?
HPV is een heel besmettelijk virus dat vooral via seksueel contact wordt overgedragen. Dit kan door geslachtsgemeenschap, maar ook door andere intieme huidcontacten zoals beffen of aanraking van de genitaliën. Iedereen die seksueel actief is, kan het krijgen. Zelfs als je maar één partner hebt, kun je HPV oplopen, omdat iemand het virus kan hebben zonder het zelf te weten.
HPV kan ook worden overgedragen via handen en vingers bij aanraking van besmette plekken. Condooms verkleinen de kans op besmetting, maar bieden geen volledige bescherming omdat het virus op plekken kan zitten die niet bedekt zijn. Het virus komt zo veel voor dat bijna 8 op de 10 mensen het wel eens krijgen in hun leven.
De meeste mensen merken niets van een HPV-infectie omdat het vaak geen klachten geeft. Toch kan het virus jarenlang in het lichaam blijven zonder dat je het weet. Bij sommigen kan het na jaren leiden tot gezondheidsproblemen.
Het is niet alleen een virus dat vrouwen kan treffen; ook mannen kunnen HPV krijgen en doorgeven. Jongeren worden daarom aangeraden zich te laten vaccineren om problemen te voorkomen.
Welke soorten HPV bestaan er en wat doen ze in het lichaam?
Er zijn meer dan 100 verschillende typen HPV. De meeste zijn onschuldig en veroorzaken bijvoorbeeld wratten op handen en voeten. Sommige typen veroorzaken genitale wratten die je op je penis, vagina of anus kunt krijgen. Deze wratten zijn meestal ongevaarlijk en verdwijnen soms vanzelf weer.
Een klein aantal HPV-typen wordt als ‘hoog risico’ gezien. Deze kunnen op lange termijn kanker veroorzaken, zoals baarmoederhalskanker, maar ook tumoren in de mond, keel, anus, penis, vagina en schaamlippen. Het virus kan de cellen in deze lichaamsdelen veranderen, waardoor ze abnormaal gaan groeien.
HPV nestelt zich in de basale laag van de huid of slijmvliezen. Soms blijft het virus daar rustig aanwezig zonder problemen te geven. Maar als het virus actief wordt of zich in het erfelijk materiaal van een cel bouwt, kan dat leiden tot wratten of zelfs tumoren.
Gelukkig ruimt het lichaam in de meeste gevallen het virus binnen 1 tot 2 jaar zelf op. Toch kan bij sommige mensen, vooral bij rokers of mensen met een zwak afweersysteem, de infectie chronisch worden en problemen veroorzaken.
Wat kun je doen om jezelf te beschermen tegen HPV?
Je beschermen tegen HPV kan niet helemaal gegarandeerd worden, omdat het zo makkelijk wordt overgedragen. Condooms helpen wel om de kans te verkleinen, maar ze sluiten niet volledig uit dat je besmet raakt. Dit komt doordat het virus ook op huidgebieden kan zitten die een condoom niet bedekt.
De beste bescherming is de HPV-vaccinatie. Deze wordt aanbevolen voor kinderen en jongeren rond 10 tot 18 jaar. Het vaccin beschermt tegen de meest gevaarlijke typen HPV die kanker kunnen veroorzaken. Daardoor is de kans op baarmoederhalskanker en andere HPV-gerelateerde kankers veel kleiner.
Als je eenmaal HPV hebt, is er geen medicijn om het virus direct te laten verdwijnen. Het lichaam ruimt het virus meestal vanzelf op. Roken en een zwak immuunsysteem kunnen het herstelproces vertragen. Daarom is het stoppen met roken en gezond leven belangrijk.
Tot slot is het slim om regelmatig een uitstrijkje te laten maken als vrouw, zodat afwijkingen vroegtijdig worden ontdekt en behandeld voordat ze kanker kunnen veroorzaken. Zo blijft het risico op ernstige gevolgen zo klein mogelijk.
Veelgestelde vragen
Wat is HPV?
HPV is het humaan papillomavirus, een veelvoorkomend virus dat huid en slijmvliezen infecteert en soms genitale wratten of bepaalde vormen van kanker kan veroorzaken.
Hoe krijg je HPV?
Je krijgt HPV vooral via huid-op-huidcontact tijdens seksuele activiteiten, zoals geslachtsgemeenschap, orale seks, of aanraking van de geslachtsdelen.
Kan HPV gevaarlijk zijn?
De meeste HPV-infecties verdwijnen vanzelf en zijn onschadelijk, maar sommige typen kunnen leiden tot baarmoederhalskanker en andere vormen van kanker jaren na besmetting.
Hoe kun je jezelf beschermen tegen HPV?
Vaccinatie beschermt tegen de meest gevaarlijke HPV-typen; daarnaast helpt veilig vrijen deels, maar volledige bescherming is lastig omdat HPV ook via huidcontact buiten condoombereik kan worden overgedragen.
